جىل ون ەكى ايدىڭ ءبىر كۇنىن دۇنيە ءجۇزىنىڭ جۇرتشىلىعى اسقان قۇرمەتپەن اتاپ وتەدى. جاي اتاپ وتپەيدى, جالپىحالىقتىق مەيرامعا ۇلاسادى. بۇل مەرەكەنى باسقا مەرەكەلەردەن وزگەرەك ساناپ, بەرەكە باستاۋى دەپ بىلەدى. بۇل مەرەكە – حالىقارالىق ايەلدەر مەيرامى.
كەربەز سۇلۋ كوكتەمنىڭ قاناتىنا قونىپ, شۋاعىنا شومىلىپ كەلەتىن بۇل قۋانىشتى كۇندى اسىعا كۇتەتىنىمىز راس. ويتكەنى, اياۋلى انالارىمىزدى ارداقتاپ, اسەم اپكەلەرىمىزدى, قىزعالداقتاي كورىكتى قىز-كەلىنشەكتەرىمىزدى قۇرمەتتەپ, سۇيگەن جارلارىمىزدى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز.
ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ: «شىعىس حالىقتارىنىڭ اراسىندا, جالپى مۇسىلمان الەمىندە ايەل زاتىن بولەكشە باعالايتىن, قارىنداستى قاتتى قادىرلەيتىن حالىقتىڭ ءبىرى دە, بىرەگەيى دە – ءبىزدىڭ قازاق» دەدى. ايتسا ايتقانداي, ايەل – وتباسىنىڭ باقىتى, ءسانى, داۋلەتى. ءۇيدىڭ تازالىعى دا, ءۇي يەسىنىڭ تىنىش, جايباراقات بولۋى دا سودان. ادال جار – كوڭىل ازىعى, ءتىلى ءتاتتى, مامىلەلى بولسا – ۇيدە قۇت-بەرەكە بولادى. ەر ازاماتتىڭ باسىنا تۇسكەن اۋىرتپالىقتى دا, قيىنشىلىقتاردى دا بولىسەتىن ايەل. ايەل – اقىلگوي دوس, سىرلاس بولىپ, بار اۋىرتپالىعىڭدى جەڭىلدەتەدى. كەزدەيسوق پالەكەتتەر كەز كەلسە, ول – سەنىڭ كومەكشىڭ. كوڭىلىڭدەگى كۇدىكتى, بويىڭداعى قايعىڭدى سەرگىتەتىن دە – ايەل. ءتانىڭ اۋىرىپ, جانىڭ جاپا شەكسە جۇباتاتىن دا – ايەل. كومەك قولىن سوزىپ, مەيىرىمىن توگەتىن دە – سول. شاڭىراقتىڭ تۇتقاسى قاشان دا ءۇيدىڭ وتاعاسى. ايەل – سول وتاۋدىڭ وتاناسى, بارىڭدى باپتايتىن, جوعىڭدى تاباتىن, پەيىلى كەڭ, جانى جايساڭ, اعايىن-تۋماعا مەيىرىمدى – شامشىراعىڭ.
انا قۇدىرەتىن تىلمەن ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس. قازاق پوەزياسىندا انا تاقىرىبىنا العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ تۇرەن سالعان مايلىقوجا مەن ىبىراي التىنسارين اتالارىمىز. ىبىرايدىڭ «انانىڭ ءسۇيۋى» ولەڭىمەن مەكتەپتە وقىپ جۇرگەندە تانىسقانبىز.
ال, مايلىقوجانىڭ «انا قادىرى» تەرمەسىن تالانتتى ءانشى ءىنىمىز ەركىن نۇرجانوۆتىڭ ورىنداۋىندا تىڭداعان سايىن تىڭداعىڭ كەلە بەرەدى. ءسوزى مەن ءانى ۇيلەسىپ انا بەينەسىن, انا قۇدىرەتىن اسقاقتاتا تۇسەدى.
ارداقتى پايعامبارىمىز مۇحاممەدتەن (س.ع.س) ءبىر ادام: «انامدى ارقالاپ ءجۇرىپ, قاجىلىق جاساتتىم. قاسيەتتى قاعبانى جەتى رەت اينالدىرا ءتاۋ ەتتىردىم, انا اقىسىن وتەدىم بە؟» – دەپ سۇراعان ەكەن. سوندا پايعامبارىمىز: «جوق, بۇل قىزمەتىڭ انانىڭ ساعان جۇكتىلىك ۋاقىتىندا قينالعان ءبىر ساتىنە دە تەڭ ەمەس», – دەپ جاۋاپ بەرىپتى. انانىڭ قۇدىرەتىن بۇدان ارتىق ايتىپ جەتكىزۋ مۇمكىن ەمەس.
بۇگىنگى ايەلدەر قاۋىمى ەر ازاماتتارمەن قاتار قوعامنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالدى. ولار ءبىر قولىمەن بەسىك تەربەتسە, ەكىنشى قولىمەن عىلىم, ءبىلىم, مادەنيەت, ونەر, ساۋدا, بيزنەس, ت.ب. بارلىق سالالاردا ساپالى دا سانالى قىزمەت ەتۋدە. تۇمار, ۇماي, دومالاق انا, ايشا ءبيبى انالارىمىزدىڭ, ءاليا مەن مانشۇك سياقتى باتىر قىزدارىمىزدىڭ ءىزباسار سىڭلىلەرى وتكەنىمىزدى ۇلىقتاپ, وعان تاعزىم ەتىپ, بۇگىندە ءوزىمىزدى ورەسى بيىك ۇلت رەتىندە سەزىنۋ ءۇشىن, ەرتەڭىمىزدىڭ دىڭگەگى – جاستاردى ادامگەرشىلىك, وتانسۇيگىشتىك, ادالدىق سەكىلدى ەڭ اسىل قۇندىلىقتارعا باۋلۋ ءۇشىن, سول ارقىلى ۇرپاقتار ساباقتاستىعىن باياندى ەتۋ ءۇشىن ايانباي تەر توگىپ كەلەدى.
راس, قوعامدا پاتريارحاتتىڭ ورنىنا ماتريارحات كەلە مە دەگەن پىكىرلەر كادىمگىدەي قوزعالىپ جاتىر. ويتكەنى, بۇگىن ەركەكتەر تىم ۇساقتالىپ, قورعانسىزدىققا ۇشىراپ بارا جاتقانداي. ايەلدەرگە شالبار مەن بوركىن عانا ەمەس, وتباسىنىڭ اسىراۋشىسى مىندەتىن قوسا بەردى. ايەلدەر ونى وتاعاسى دەپ بىلمەيدى, ءوزىنىڭ «تۇڭعىش» بالاسىنداي كورەتىن بولدى. سونىمەن, ايەلدەر بالا تۋىپ, ءۇيدىڭ اجارى بولعاننان گورى ەركەكپەن ەركەك بولىپ, تۇزدەگى سىلتىڭ جۇرىسكە دەن قويۋدا. ايەلدەردىڭ كوبىنە مۇنىڭ ۇناي باستاعانى سونشا, ولاردىڭ بالا تۋىپ, «سالپى ەتەك» بولعىسى كەلمەيدى. ءبىزدىڭ قىزدارىمىز وزدەرىن ەرلەردەن ارتىقپىز دەپ سانايتىن دا بولار. جالپى, ايەل, ەركەك دەپ ءبولۋدىڭ قاجەتى جوق. ەركەك بولسىن, ايەل بولسىن, الىنە قاراي شابادى. قابىلەتتىلەرى وزادى.
ايتايىن دەگەنىمىز, ەركەك تە, ايەل دە پەندە. بىرىندە جوق بىرىنەن تابىلادى. ءبىرىنسىز ءبىرى تاعى تۇرا المايدى. ءبىرىن ءبىرى تولىقتىرادى. «ەكى جارتى – ءبىر ءبۇتىن, ەرلى-قاتىن – ءبىر ءتۇتىن». ءبىرى – وتاعاسى, ءبىرى – وتانا. ەڭ باستىسى, ايەل ءوزىنىڭ انا بولۋ پارىزىن ۇمىتىپ كەتپەسە بولدى. ارقايسىسىنا اللانىڭ بەرگەن سىباعاسى, سىيى مەن بورىشى بار. سونداي-اق, ۇلتتىق سالت-ءداستۇرىمىز بەن ادەت-عۇرپىمىزدىڭ قاتاڭ ساقتالعانىن قالار ەدىك.
پايعامبارىمىز مۇحاممەدتەن (س.ع.س) «ءيا, راسۋلۋللاھ, جاقسىلىقتى الدىمەن كىمگە ىستەيمىز؟, – دەپ سۇراعاندا, ول: «اناڭا!» – دەيدى. «ودان كەيىن شە؟», – دەگەندە, تاعى دا «اناڭا!» دەيدى. «ال ودان كەيىن شە؟» – دەپ قايتالاعان سۇراققا: «اناڭا!» – دەپتى.
ءيا, بارلىق جاقسىلىق اتاۋلى انالارعا جاسالۋى ءتيىس. اناعا قامقورلىق – ۇلتقا قامقورلىق. اناعا قۇرمەت – ۇلتقا قۇرمەت بولىپ تابىلادى. قاشاندا اياۋلى انالارىمىز, اسىل جارلارىمىز, قىز-كەلىنشەكتەرىمىز امان بولسىن دەپ تىلەيىك. نازىك جاندىلاردى كوكتەممەن قاتار كەلەتىن ءتول مەرەكەسىمەن قۇتتىقتاي وتىرىپ:
ءبىرى – انا, ءبىرى – قىز,
ءبىرى – اي مەن كۇنىمىز,
ءبىرى – قۇربى گ ۇلىمىز,
ارنالادى سىزدەرگە
جۇرەكتەگى جىرىمىز.
ازات ەلدىڭ باعىنا,
امان-ەسەن ءجۇرىڭىز!
باۋىرجان وڭعارباەۆ,
كاسىپكەر, «الپامىس باتىر» قوعامدىق قورىنىڭ پرەزيدەنتى, «ەرەن ەڭبەگى ءۇشىن»
مەدالىنىڭ يەگەرى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى,
جەتىساي قالاسى.